کتاب آشنایی با شیوه های حل اختلاف در قراردادهای مهندسی

محور اصلی این کتاب، معرفی داوری و سازوکارهای مشابه در حل اختلافات ناشی از قراردادهای داخلی و بین‌المللی و ارائه‌ی مثال‌های کوتاهی از نمونه‌‌های واقعی مکاتبات و ارجاع به کارشناسی، میانجی‌گری، و داوری است.

کتاب آشنایی با شیوه های حل اختلاف در قراردادهای مهندسی

افزودن به سبد خرید

در نگارش این کتاب، از تجربیات مدیران و کارشناسان «انجمن صنفی خدمات مهندسی صنعتی آذربایجان شرقی» و مشارکت فکری هیأت مدیره‌ی این انجمن استفاده‌ی فراوان برده‌ایم. 

این کتاب به منظور دادن آگاهی‌هایی، عمدتاً، درباره‌ی داوری و سایر شیوه‌های حل اختلافات در مراودات تجاری تدوین شده است. دیده می‌شود که شرکت‌های ایرانی از روش‌های حل اختلاف خارج از دادگاه‌های دادگستری اطلاع ندارند و ازاین‌رو در برخورد با اختلافات حقوقی در قراردادها از منافعی که شیوه‌های جایگزین حل اختلافات همچون «ارجاع به کارشناسی» «میانجی‌گری » یا «داوری » می‌تواند برای آنها داشته باشد غافل می‌مانند. معایب بزرگ دادرسی در دادگاه‌ها ازجمله وقت گیر و هزینه بر بودن و نیز علنی بودن رسیده‌گی‌ها موجب می‌شود که در بسیاری از مواقع نه‌تنها اختلاف طرفین حل‌ناشده باقی مانَد بلکه با صرف هزینه و وقت زیاد و فاش شدن احتمالی اسرار تجاری، زمینه برای تضرر بیشتر و بروز اختلافات دیگر فراهم شود. ازاین‌رو با درک ضرورت آشنایی مهندسان ایرانی با مقتضیات و بایسته‌های حقوقی تجارت بین‌الملل خدمات، با هدف آشنا کردن شرکت‌های مهندسی صنعتی و عمرانی با شیوه های جایگزین حل اختلاف کتاب حاضر در دسترس علاقه‌مندان قرار می‌گیرد. در این کتاب تلاش کرده‌ایم تا توضیحاتی کاربردی در خصوص این شیوه‌ها و علی‌الخصوص شیوه‌ی داوری ارائه کنیم.

فصل 1 به مقدمات و بیان انگیزه‌ی تألیف کتاب اختصاص دارد. در بخشی از این فصل، مشکلات ناشی از اختلاف حقوقی میان شرکت‌ها بر سر اجرای قراردادهای مهندسی بیان شده است.

فصل 2 نیز با عنوان درآمد، با اشاره به منشأ اختلاف‌ها، به عواملی مانند فریب، کلاه‌برداری،‌ و سوءاستفاده می‌پردازد. سپس منشأ اختلاف‌ها به دلیل تفاوت‌های حقوقی و فرهنگی در قراردادهای بین‌المللی مورد بحث قرار می‌گیرد و در بخش‌های پایانی با اشاره به سکوت و ابهام، تأخیر در اجرای قراردادها به سیاق اختصار بیان می‌شود. در بخش پایانی، سه نمونه از تأخیرات در کشورهای عربستان، امارات، و ایران و شرحی مختصر در باره‌ی آنها ارائه شده است.

فصل 3 به قراردادهای مهندسی می‌پردازد. در این فصل، ویژه‌گی‌های کسب‌وکار خدمات مهندسی، و تشکیل قراردادهای مهندسی اعم از عمرانی و صنعتی شرح داده می‌شود. در فصل‌های میانی، مراحل مختلف قراردادهای مهندسی و انواع آنها و تأثیرشان بر زمان قرارداد مورد بحث قرار می‌گیرد و این فصل با اشاره به انواع قراردادها از قبیل EPC، بیع متقابل، BOT، و ... به پایان می‌رسد. به منظور انتقال بهتر مفهوم، دو بررسی موردی از اختلاف‌های واقعی قراردادها در این فصل ارائه شده است.

فصل 4 به شکل و محتوای قراردادها اشاره دارد. 

فصل 5 که شاید بیش‌ترین حجم محتوای کتاب را تشکیل می‌دهد، به روش‌های جای‌گزین حل اختلاف در قراردادهای مهندسی اختصاص دارد. در این بخش، ضمن ارائه‌ی نمونه‌ای از قواعد داوری و میان‌جی‌گری و مثال‌هایی از مداخله به روش غیرقضایی در اختلافات ناشی از قراردادهای مهندسی، مراجع مختلف حل و فصل اختلاف در عرصه‌ی بین‌المللی معرفی شده است.

در فصل 6 معایب داوری به‌ویژه در نظام حقوقی ایران مورد بررسی قرار گرفته است. فصل پایانی کتاب، نمونه‌ای از مجموعه‌ی کامل قواعد داوری و میان‌جی‌گری حوزه‌ی ساخت‌وساز «انجمن داوری امریکا» ارائه شده است تا خواننده‌ی درگیر در قراردادهای مهندسی، تصویری کامل از جریان رسیده‌گی به طریقه‌ی میان‌جی‌گری یا داوری را در یک مرجع بین‌المللی در ذهن داشته باشد.

در پایان کتاب، منابع فارسی و انگلیسی برای مراجعه‌ی بیشتر قید شده است.

مجدداً تأکید می‌کنیم که بنگاه‌های مهندسی حتی برای فعالیت در بازارهای داخلی، نیازمند اطلاع از روش‌ها و چارچوب‌های حقوقی عقد قرارداد و روش‌های جای‌گزین حل اختلاف هستند. جهانی شدن، فرجه‌ای برای مهجور ماندن در مرزهای ملی باقی نگذاشته و فعالیتِ صِرف در بازار داخلی در حال تهی شدن از مفهوم خود است.

مخاطب این کتاب، مدیران شرکت‌های خدمات مهندسی و کارشناسان امور قراردادهای آنان هستند. ازاین‌رو سعی شده است تا کتاب به زبانی نوشته شود که هنگام مطالعه توسط افراد غیرحقوق‌دان، تا حد ممکن مفید فایده و قابل فهم باشد. ازاین‌رو شاید ادبیات و اسلوب ارائه‌ی آن از دید یک حقوق‌دان کمی غیرحرفه‌ای به نظر برسد.

افزودن به سبد خرید